Wednesday, 19 November 2014

KomiBoros

abad= ohotusan
abadi= potimporon
abah= tapa
abai= linogos
abang= tabang
abjad= pimato
abstrak=linahasan
acara= ababayan
ada=haro
adik= tadi
adil= a`adang
air= waig
ajar= tuduk
akar= gamut
akhir= kolimpupusan
akur= ka`akun
alas= lapik
ambil= anu
anggun= olinud
angka= numbul

Tuesday, 18 November 2014

Tupus Om Lisi Tama Om Tapa Kumaa



Surat ii nokirim mantad tama kuma doho nga nakabasa ku noh ngawi. Alapas duo toun, nokajawab noh di ngawi id ponguhatan ii amu narait.
            Kinoutuson mantad tama om tapa pinapa`atod ku hilo kampung om iyon mogiampot taki om tini mooi do moguhot do doho sondii miampai soribu ponguhatan.
Poinkakal po hiti id pomusarahan ku soira ii tama ku mamawara do kinoutuson pinapa`atod ku hilo kampung om miyon mogiampot taki om tini.
“Hazi… maan moti yahai pinapa`atod ko hilo id kampung,” sigog ii tama ii sido popointalang iman-imanon dau. Id imano dau nga modosi kopio. “ nokuro… okon toi hiti nokogayo`on doho,” boros ku au asanagan.” Yati sumontob mogihum do kalaja montok hazi suai tadau,” boros tama dau da`mot poingngingis.
“ Mantad ogulu po barabis do kumalaja. Haro toi id nokowonsoi ku id mongingorit ikoyu (ikau)?” sumangod ku nodi.” Nga amu diolo poposunud. Nga otumbayaan noh, ngawi-ngawi ti nga haro rati id timpu dumontol kumaa Hazi,” maan ii tama momuai tulu ii Hazi miampai tupus om lisi. Mimpun di romou id pingas ku. Mamagapus noh di yama.
“ Amu noh di yama orohian doho. “boros ii Hazi”
            “ Kada gima ogundo. Au ko (Hazi) orotian nunu komoyon ti ngawi. Hazi nopo nga kotos id aiso ganti. Nga, koposion ti mositi haro rundun. Koilo ko ii somonu,” maan ii tama ku tatapo tolikud ku miampai tupu om lisi.
Tadau id piniokunan norikot nodi. Amu ku koilo mangada imanon ii yapa om yama. Awagat po opuriman ku, nga okuroyon podi. Monuhup ku yapa mangakat ngawi kakamot suang korita.
            “ Nokuro tu au ondos? Au ku orohian montong Hazi miagal ti,” muhot ii tapa dau nokuro tu au ondos miagal kasasari.
            “ Nokuro Hazi?... okon toi minomatos ko noh  ramit ti miampai kagaanan ginawo. Hazi mositi ingigis miagal kasasari. Ka di tama dau”.
            “ ka`agu tanak ku ti miagal olunduson ii tama dau…” ka di tapa da`amot sumilik sawo dau. Koduto di matu sawo dau hilo id longon.


Yapa om yama au kobobos id gaso diolo sondii. Haro nopo sorita do maan diolo gunoon montok mingaso om mongirak. Orosian ku atagak diolo om au ku koilo mongunsarap sokiro aso diolo hiti somok ku. Pomoruhang ka`agu,  amu ku nokoumbal motongkiad miampai tama om tapa. Poingkuro ku no ti?...
                                                                        *****
Id pamanahon, kumadada ku om modsurung do sondii purimon. Au ku koilo mimboros nunu. Kakal po nunu ii nanu alapas ti. Gisom di nga nokodop ku di miampai id purimon au osonong.
Soira nokoposik ku mantad todop, nokito ku waig do bawang lumuyung. Ra`an ii otomou. Osonong pondo okuti opurimanan ku mintong do kulung.
Mimang lumansan mantad noh ii taki om tini kogulian tanak (tama i Hazi) diolo sabab nopo nga iso noh kopio tanak diolo. Sabagi do tanak do iso-iso noh, amu kapakaus molohing dau sondii. Miagal nogi tama om tapa ku, amu mogodu nunu nopo id nokoboros taki om tini ku.
Totuong dii, modop ngawi hilo id ruang tamu. Tama om tapa ku obolong kopio alapas do ohuyan mamanau. Yoho nopo nga amu kopio kodop. Sabab nopo nga, o`oris ku po nunu noh naanu ku alapas tii.
Kosuaban dii, muli noh dii tama om tapa ku. Poingkakat ku noh di hilo doros do longobon miagal poh id ra`an om koturu romou id pingas ku.    
“ Hazi, muli koi po,” kaa di tama om tapa ii sido.
            “Haro nopo ii amu kosudong kada olingai do monolipun yahai hilo id pajabat ko hilo id lamin. OK?... intang-intango nunu ii maan nu om balajal noh.” Yama momolisok do osudu hilo saralom ginawo dau  da`amot maan dau ngingis id winonsoi-wonsoi. Oluhoi noh opuriman ku nga om au ku koilo maan nunu.
Oloyo-loyo pamanahon tapa ku I giip dau minogiduan walai taki ku. Sundung po ii giip tapaku atagak mantad taba ku, nga kakal ku po doros do longobon. Opuriman ralan koposion ku okon ko nogi osonong nga otuong nogi.


            “ Hazi nokuro tu hilo ko po? Kaino hiti, mooi tokou hilo kakadayan. Mandad dii, milo noh mintutun piipiro tambalut,” mangangat da ii tini mooi do popolingos do ginawo ku     id au otoronong. Miampai au ku kopud mamanau.
            “ Hazi mooi hilo toodopon ku om anu it sunduk,” susuhu I tini.
            “ Nunu maan it sunduk?” muhot ku nosuaian.
            “ Hazi nopo nga tondu, dadi apangkal mamakai do sukudung.” Popointalang ii tini.
            “ osomok da lo kadai dii.”
            “ osomok toi ko au nga au apangkal, soira nopo sumoliwan nga mositi momoguno do sukudung,” boros ii tini miagal po zandi toi ko mongingia.
Alapas dii, tumangkus ku po mooi manganu id sukudung miagal ii nosuhu I tini.
Soira korikot dahai hilo id kadai Pak Nizam, nung nunu  nokoboros ii tini nga otopot ngawi. Ogumu nokito ku tangaanak tondu miagal doho tumul mamakai bangkad om sukudung id ohinomod. Om haro nogi ii mamakai jubah.
Okon ko miagal id nokito ku hilo id kakadaian. Ogumo nogi tulun id mamakai bangakad id amu ohimod.
            “ Assalamualaikum Nek Minah, nunu bolian nu?” Isai ti sumandak I olundus kopio wuros dau.
            “ Waalaikumussalam… oh, Mira! Ti nopo nga tanak ii Siti Fatimah mantad hilo Kuala Lumpur. Maan ku posikulo hiti kampung. Mandad dii, milo no ka mooi balajal hilo walai.
Ii Farah nopo ti tulun ii osuau on osonong koboros-boroson dau kumaa tangaanak om molohing ngawi.
Okon miagal palajal-palajal hilo kakadaian ii ogumuan nga montong do status om nunu kalaja ii tapa om tama diolo.
Gisom nokopiambalut ii Fatimah, ogumo noh di tambalut ku. Ngawi-ngawi tambalut yahai nga otorodok sumikul om osonong nogi kowowoyon diolo. Ogumo naka`anu ku soira mangambalut diolo om koingkawas nogi palajalan ku hilo id sikul. Om, soiso ngawai kalas yahai.
           

Kowowoyo`on sikul it kampung maai do nokopurimanan ku kaga`aban palajalan. Tangaanak hiti nga aparu do balajal. Amu diolo momoduli suai-suai hal po ko balajal. Aiso koubasanan miagal ko au mongoi sikul om mimpanau-panau hiti sikul nokobalajalan ku baino.
                                                                        *****
Poimbasa ku kawagu surat mantad tama ku...
      “Fatimah ii koupusan ku,
Asaru ku sumambayang mo`oi do ohidas kasasari om ka`anu pongoligan mantad kinorohingan. Halapo ku aadadi ko tanak ii osonong (solehah).Opurimanan ku ii pipiro kagayo kalalangad ko kumaa dahai. Yahai nga opuriman ii nunu id opurimanan nu.
Muhot- uhot po kanto tu nokuro yahai papatod ka hilo id kampung om miyon mogiampot taki om tini. Norikot nodi tadau ii maan do yahai popointalang soira kokito yahai haro kosimbano id ginawo nu (Hazi).
      Tanak id oupsan ku,
Baino nopo nga ogumu tanda-tanda ii au osonong om papara`at do tinan om ginawo miagal ko dadah om bohsia. Piipiro po yahai monuduk do komilaan kumaa agama nga modosi ku kasari sokiro haro id paparaat tinan om ginawo nu. Ampayat mantad tambalutan iso do sabab adadi do tanda tii. Omulok po do manahak do pomusarahan.
Corak do sinuau id kampung lobih sonong sabap momoguno poh woyo ginimuan. Halapo ku adadi ko tanak id osonong kowoyoon om koilo do komoyon rundun molohing dau sondii. Suai poh di nga ointalang ko gatang do balajal  agama mantad taki om tini nu.
Mantad d okoro  ko po, maan dahai poisangan ko mooi do kaharaan. Amu po ko nokoumbal nunu rati id apagon om mosikin.  Id omulok po, minggisom ku po balajal gisom kaanu ku kalaja om nunu ngawi id asangan do a`anu  baino. Mantad koingoritan,koilo nogi tulun popoinsikou nunu id a`anu diolo.
Okon ko gaab ku mangamal ka, nga halapo ku kokito ko nunu rati apagon om mosikin. Nokito ku noh di kosimbano id suang ginawo nu. Sumambayang ko no di limo timpu sangadau.
Oruhai poh di awi sikul nuh. nokorongo ku mantad tini, osonong kopiyo kinoutuson nu id sikul. Olinu`ud no opurimon ku kumaa ii kinogompoton id a`anu nu. Baino nopo karati ko nodi nokuro tu maan dahai pinapa`atod ko id kampung.
Iri-iri noh mantad doho. Halapo ku a`anu ko hidayah om ralan ii osonong mantad kinorohingan.
                                                                           *****
Soira nakapambasa ilo surat koinduwo, maan ku likob om pino`opi ku suang almari. mongiwang ku titigawon id toodopon ku. Miagal oporiman ku sarup sumuang id toodopon. Da`amot dii nga oloyo koturu romou id pingas ku nga au ku podulio. Alapas nodi duo toun,  orotian ku noh di id nunu komoyon do rundun om halapo mantad tama om tapa ku kumaa doho.